Brąz łożyskowy C93200 / SAE 660
Uniwersalny brąz łożyskowy i standardowy stop obrabianych tulei serii JBM-600. Na tej stronie zebraliśmy jego oznaczenia, metody odlewania, skład chemiczny, właściwości, dopuszczalne obciążenia tulei oraz zastosowania, w których 7 % ołowiu wyklucza jego użycie.
- 65–75 HBTwardość
- 240 N/mm²Wytrzymałość na rozciąganie, typowa
- 45 / 25 N/mm²Obciążenie statyczne / w ruchu, ze smarem
- −40…+250 °CTemperatura pracy
C93200 to odlewany brąz cynowo-ołowiowy o składzie nominalnym 83 % miedzi, 7 % cyny, 7 % ołowiu i 3 % cynku. Na obrabiane tuleje wybiera się go dlatego, że skrawa się czysto, dopasowuje do niewielkiej niewspółosiowości i znosi krótkie przerwy w smarowaniu; wymaga jednak smarowania olejem lub smarem z zewnątrz.
- Odlewany brąz cynowy o wysokiej zawartości ołowiu; UNS C93200, SAE 660, CDA 932, 83-7-7-3
- 65–75 HB, 240 N/mm² wytrzymałości na rozciąganie (wartość typowa), wskaźnik skrawalności 70
- Jako tuleja smarowana smarem: 45 N/mm² statycznie, 25 N/mm² w ruchu, 0,5 m/s; od −40 do +250 °C
- Wymagane smarowanie olejem lub smarem; ołów daje rezerwę awaryjną, a nie zdolność do pracy na sucho
- Seria Bushing MFG JBM-600; odlewanie ciągłe według ASTM B505 lub odśrodkowe według ASTM B271
Tuleje obrabiane z C93200
Seria JBM-600 to C93200, o ile rysunek nie stanowi inaczej: tuleje cylindryczne i kołnierzowe według ISO 4379, podkładki oporowe oraz dowolna geometria według rysunku.
Tuleje z brązu odlewanego
Obrabiane tuleje cylindryczne i kołnierzowe Ø3–1000 mm z pręta odlewanego ciągle lub odśrodkowo.
JBM-600
Podkładki oporowe z brązu
Podkładki gładkie i rowkowane do ustalania osiowego przy smarowaniu smarem lub olejem.
JBM-600Tuleje na zamówienie według rysunku
Otwory smarowe, rowki, kołnierze, gwinty i niestandardowe ścianki; próbki w 3–5 dni.
Według rysunku
Odpowiedniki oznaczeń i normy wyrobu
C93200 to oznaczenie UNS; na większości rysunków stop występuje jako SAE 660. Pozostałe systemy z tabeli opisują ten sam stop. Normy wyrobu: ASTM B505 dla odlewania ciągłego, ASTM B271 dla odlewania odśrodkowego, ASTM B30 dla gąsek odlewniczych oraz ASTM B763 dla odlewów piaskowych ze stopów miedzi.
| System | Oznaczenie |
|---|---|
| UNS | C93200 |
| Nazwa potoczna | C932, brąz łożyskowy, 83-7-7-3 |
| SAE | SAE 660 według SAE J461 i J462 |
| EN (najbliższy) | CuSn7Zn4Pb7-C (CC493K) |
| Federalne (USA) | QQ-C-390 Alloy E7 |
| Wojskowe (USA) | MIL-B-11553 Composition 12 |
| CDA | CDA 932 |
| Gąska odlewnicza (ingot) | nr 315 |
| Seria Bushing MFG | JBM-600 |
Odlewanie ciągłe czy odśrodkowe?
ASTM B505 i ASTM B271 opisują dwa różne procesy odlewania, a nie dwa gatunki stopu miedzi. O wyborze metody decydują zwykle wielkość części i grubość ścianki. Przy odlewaniu odśrodkowym forma wiruje, a ciekły metal jest dociskany do jej ściany; lżejsze wtrącenia wędrują do środka i usuwa się je przy obróbce – cenne w dużych pierścieniach, zbędne w małej tulei cylindrycznej.
Na rysunku warto podać normę odlewania, a nie sam symbol C93200: normy procesowe zawierają własne wymagania odbiorcze. Minima ASTM B505 dla C93200 to 207 N/mm² (30 ksi) wytrzymałości na rozciąganie, 110 N/mm² (16 ksi) granicy plastyczności przy wydłużeniu 0,5 % oraz 8 % wydłużenia na 50 mm.
| Kryterium wyboru | Odlewanie ciągłe ASTM B505 | Odlewanie odśrodkowe ASTM B271 |
|---|---|---|
| Typowe zastosowanie | Otwory do około 180 mm | Otwory powyżej około 180 mm |
| Postać wyjściowa | Pręt, rura i profile kształtowe | Duże pierścienie i tuleje grubościenne |
| Powód wyboru | Ekonomiczny, powtarzalny materiał na mniejsze części | Gęsta ścianka w dużych przekrojach pustych bez rdzenia |
Skład chemiczny
To rozproszonej fazie ołowiowej C93200 zawdzięcza wskaźnik skrawalności 70 i skrawanie bez obciążenia narzędzia, jakie dają twardsze brązy bezołowiowe. Ołów poprawia też przewodność cieplną i przy zaniku dopływu oleju potrafi na krótko rozmazać się po powierzchni – to margines bezpieczeństwa przed awarią, a nie przyzwolenie na pracę na sucho. Osnowa miedź–cyna tworzy korpus łożyska, a cynk poprawia odlewność i wytrzymałość.
| Pierwiastek | Zakres ASTM B505 | Nominalnie |
|---|---|---|
| Miedź, Cu | 81,0–85,0 % | 83 % |
| Cyna, Sn | 6,3–7,5 % | 7 % |
| Ołów, Pb | 6,0–8,0 % | 7 % |
| Cynk, Zn | 1,0–4,0 % | 3 % |
| Nikiel, Ni | maks. 1,0 % | — |
| Żelazo, antymon, fosfor, siarka | Limity śladowe | — |
Właściwości mechaniczne, fizyczne i łożyskowe
Typowe wartości w stanie odlewanym według norm stopu, a po nich dopuszczalne obciążenia, jakie Bushing MFG publikuje dla smarowanej smarem tulei z C93200 na wale stalowym w warunkach smarowania granicznego – tak pracuje niemal każda tuleja brązowa. Obciążenie, prędkość i temperatura to odrębne wartości graniczne, nie jeden punkt pracy; wyższe prędkości ślizgania są możliwe tylko przy pełnym filmie olejowym i oceniamy je indywidualnie.
| Właściwość | Wartość |
|---|---|
| Wytrzymałość na rozciąganie (typowa) | 240 N/mm² |
| Granica plastyczności przy wydłużeniu 0,5 % | 125 N/mm² |
| Wydłużenie | 15–20 % |
| Twardość | 65–75 HB |
| Gęstość | 8,93 g/cm³ |
| Skrawalność (mosiądz automatowy = 100) | 70 |
| Temperatura pracy | od −40 do +250 °C |
| Nacisk jednostkowy, statycznie, ze smarem | 45 N/mm² |
| Nacisk jednostkowy, w ruchu, ze smarem | 25 N/mm² |
| Prędkość ślizgania, ze smarem | 0,5 m/s |
| Współczynnik tarcia, ze smarem | 0,08–0,15 |
| Pasowania | Obudowa H7, wał e7–e8 |
| Smarowanie | Wymagane ciągłe lub okresowe smarowanie olejem lub smarem |
Właściwości materiału to wartości typowe według ASTM B505; wartości graniczne łożyska to zakres potwierdzony przez producenta dla smarowanych tulei z brązu odlewanego (2026-08-07). Wartości dla poszczególnych gatunków i pracy hydrodynamicznej podajemy na życzenie.
Gdzie 7 % ołowiu wyklucza ten stop
Ołów nie jest wadą C93200 jako materiału łożyskowego; jest ograniczeniem formalnym, które wynika z gotowego urządzenia i rynku zbytu. Sworzeń przegubu w maszynie ogólnego przeznaczenia może pracować w C93200. Pompa wody pitnej, linia przetwórstwa spożywczego czy wyrób objęty dyrektywą RoHS lub ELV wymaga innego materiału albo aktualnego, udokumentowanego wyłączenia.
To podsumowanie inżynierskie nie stanowi porady prawnej. Przepisy i wyłączenia się zmieniają; aktualne wymagania rynku i zastosowania końcowego należy potwierdzić z osobą odpowiedzialną za zgodność.
| Zastosowanie | Obowiązujące ograniczenie | Status C93200 |
|---|---|---|
| Maszyny przemysłowe ogólnego przeznaczenia | Brak ograniczeń dla ołowiu specyficznych dla wyrobu | Powszechnie stosowany |
| Sprzęt elektryczny i elektroniczny w UE | Wyłączenie RoHS dla stopów miedzi ograniczone do 4 % ołowiu | Przekracza limit |
| Pojazdy w UE | Wyłączenie ELV dla stopów miedzi z podobnym limitem | Sprawdzić aktualny zakres wyłączenia |
| Powierzchnie w kontakcie z wodą pitną (USA) | 0,25 % ołowiu jako średnia ważona (SDWA / NSF 61 / NSF 372) | Niedopuszczalny |
| Urządzenia w kontakcie z żywnością | Zależnie od jurysdykcji i warunków kontaktu | Zwykle niedopuszczalny |
| Wyroby objęte REACH (UE) | Ołów jest substancją SVHC powyżej progu powiadomienia 0,1 % | Mogą obowiązywać obowiązki informacyjne |
Bezołowiowe brązy odlewane jako zamienniki
CuSn10 (C90500, JBM-610) jest bliższym zamiennikiem tam, gdzie współosiowość i smarowanie są pod kontrolą. CuSn12 przenosi większe obciążenie i lepiej opiera się zużyciu przy małej prędkości, ale większa twardość i gorsza skrawalność wydłużają czas obróbki. Żadna z dróg bezołowiowych nie zachowuje fazy ołowiowej, która czyni SAE 660 dopasowalnym i przez chwilę wyrozumiałym przy przerwie w dopływie oleju: jeśli smarowanie jest naprawdę zawodne, trzeba zmienić konstrukcję łożyska, a nie tylko stop.
Konstrukcje bezołowiowe w innych liniach produktowych: tuleje zwijane z CuSn8 (JBM-090) na wyższe obciążenie z okresowym smarowaniem smarem, bimetal CuSn10 i CuSn6.5P (JBM-830 / 840) na duże obciążenia dynamiczne oraz PTFE na podłożu ze stali nierdzewnej (JBM-1S) tam, gdzie przy pracy na sucho wymagana jest udokumentowana zgodność materiałowa.
| Kryterium wyboru | C93200 / SAE 660 | CuSn10 | CuSn12 |
|---|---|---|---|
| Ołów | ≈ 7 % | Brak | Brak |
| Cyna | ≈ 7 % | ≈ 10 % | ≈ 12 % |
| Twardość | 65–75 HB | Wyższa | Najwyższa z trzech |
| Wytrzymałość | 240 N/mm² | Wyższa | Najwyższa z trzech |
| Skrawalność | Wskaźnik 70 | Niższa | Najniższa |
| Dopasowalność | Najlepsza | Umiarkowana | Niższa |
| Smarność awaryjna | Tak, dzięki ołowiowi | Brak | Brak |
| Względny koszt części | Poziom odniesienia | Wyższy | Najwyższy |
SAE 660, SAE 841 czy zwijana CuSn8?
Praktyczną różnicę między tymi trzema rozwiązaniami z brązu tworzy technologia wykonania. SAE 660 wybiera się, gdy obciążenie jest umiarkowane, istnieje droga dla oleju lub smaru, ścianka musi być gruba albo otwór wymaga obróbki wykańczającej po wtłoczeniu. Spiekany SAE 841 (JBM-700) – przy lekkim obciążeniu, gdy zwarte łożysko ma pracować na skończonym zapasie oleju w porach i nie będzie dosmarowywane. Zwijaną tuleję z CuSn8 (JBM-090) – gdy obciążenie jest duże, prędkość mała, miejsca w kierunku promieniowym brakuje, a okresowo podawany smar dociera do kieszeni lub otworów.
| Kryterium wyboru | C93200 / SAE 660 (JBM-600) | SAE 841 spiekany (JBM-700) | CuSn8 zwijana (JBM-090) |
|---|---|---|---|
| Technologia wykonania | Odlewanie, potem obróbka skrawaniem | Prasowanie, spiekanie, nasycanie olejem | Zwijanie na zimno z taśmy |
| Twardość | 65–75 HB | Niska | 110–150 HB |
| Obciążenie statyczne | 45 N/mm² ze smarem | Rozwiązanie do lekkiej pracy | 120 N/mm² |
| Prędkość ślizgania | 0,5 m/s ze smarem; więcej przy pełnym filmie olejowym | Umiarkowana, lekkie obciążenie | 2 m/s ze smarowaniem |
| Smarowanie | Wymagany olej lub smar z zewnątrz | Skończony zapas oleju w porach | Smar w kieszeniach lub podawany przez otwory |
| Grubość ścianki | Obrabialna według rysunku | Umiarkowana, zwarta ścianka | 1,0–2,5 mm |
| Obróbka po wtłoczeniu | Tak | Nie | Tak, w granicach grubości taśmy |
Uwagi o korozji i obróbce
C93200 nie ulega odcynkowaniu i wykazuje przyzwoitą odporność na wodę morską i solankę. Przy ciągłym kontakcie z agresywnymi chemikaliami, kawitacji lub ciężkiej pracy w wodzie morskiej lepszym wyborem pozostają brąz aluminiowy i brąz krzemowy.
Wskaźnik skrawalności 70 to najwyższa wartość wśród popularnych brązów łożyskowych: ołów łamie wiór, co pozwala skrawać czysto i szybko, bez narostu na ostrzu typowego dla twardszych gatunków bezołowiowych. Wcisk w obudowie H7 zmniejsza swobodną średnicę otworu tulei; jeśli konstrukcja dopuszcza obróbkę po montażu, otwór lepiej wykończyć już we wtłoczonej tulei, zamiast obrabiać cały luz roboczy w tulei jeszcze niezamontowanej.
Zastosowania i formy wyrobu
Tuleje i łożyska maszyn ogólnego przeznaczenia; elementy pomp i cylindrów; węzły łożyskowe obrabiarek; maszyny do robót ziemnych i budowlane; lekko obciążone koła zębate, koła łańcuchowe i wirniki; listwy i płyty ślizgowe oraz podkładki oporowe. Jako tuleję C93200 dostarczamy obrobioną według ISO 4379 lub według rysunku w serii JBM-600 (tuleje cylindryczne, tuleje kołnierzowe, podkładki oporowe, płyty ślizgowe), Ø3–1000 mm.
Najczęściej zadawane pytania
Jaki jest odpowiednik C93200?
C93200 to oznaczenie UNS brązu łożyskowego SAE 660. Inne oznaczenia: CDA 932, QQ-C-390 Alloy E7, MIL-B-11553 Composition 12, skład nominalny 83-7-7-3, a najbliższy odpowiednik EN – CuSn7Zn4Pb7-C.
Czy SAE 660 to brąz fosforowy?
Nie. SAE 660 to brąz cynowo-ołowiowy z około 7 % ołowiu. Brązy fosforowe, takie jak CuSn8, zawierają fosfor i praktycznie nie zawierają ołowiu; należą do innej grupy stopów.
Czy C93200 zawiera ołów?
Tak, około 7 %. Pozostaje dopuszczalny w maszynach przemysłowych ogólnego przeznaczenia, ale nie nadaje się do kontaktu z wodą pitną i może nie spełniać wymagań RoHS, ELV ani przepisów o kontakcie z żywnością.
Czy C93200 może pracować bez smarowania?
Nie. C93200 wymaga dopływu oleju lub smaru z zewnątrz. Zawartość ołowiu daje krótką rezerwę awaryjną na czas przerwy w smarowaniu, ale nie jest to tryb pracy na sucho.
Jakie obciążenie przeniesie tuleja z C93200?
Jako tuleja smarowana smarem: 45 N/mm² statycznie i 25 N/mm² w ruchu, do 0,5 m/s, od −40 do +250 °C. Wyższe prędkości wymagają pełnego filmu olejowego i oceniamy je indywidualnie.
Dlaczego C93200 jest tak rozpowszechniony, choć nie jest najmocniejszym brązem?
Skrawa się czysto ze wskaźnikiem 70, dopasowuje do niewielkich błędów współosiowości i zużywa się stopniowo, zamiast nagle się zatrzeć. W maszynach ogólnego przeznaczenia te cechy liczą się często bardziej niż maksymalna wytrzymałość.
Prosimy podać stop i metodę odlewania.
Wystarczy przesłać rysunek, wymiary gotowej części, normę odlewania, obciążenie, prędkość, smarowanie, otoczenie i ilość. Części niestandardowe i grubościenne obrabiamy z pręta odlewanego ciągle lub odśrodkowo; próbki w 3–5 dni.
Odpowiedź na zapytanie: 12 h · Bezpłatne próbki · Bez minimum zamówienia