Burç seçim rehberi

Filtre 1: yük yönü ve büyüklüğü

Yön, biçimi belirler. Yalnızca radyal yük: silindirik burç. Yalnızca eksenel yük: baskı pulu. Radyal ve eksenel yük birlikte: flanşlı burç ya da silindirik burç ile baskı pulu. Açısal eksen kaçıklığıyla birlikte radyal yük: küresel yatak; bu, ürün aralığımızın dışındadır. Eksenel yük arızi değil de kayda değer büyüklükteyse flanş yerine ayrı bir baskı pulu kullanın: flanş, eksenel yükü flanş kökünden taşır ve kesitin en zayıf yeri o köktür.

Büyüklük, malzemeleri eler. Önce özgül yükü hesaplayın: p = yük (N) ÷ (iç çap × yatak boyu, mm). Mil yük altında hareket ediyorsa sonucu her malzemenin hareketli (dinamik) yük değeriyle karşılaştırın; statik değer yalnızca dururken yüklenen bir mafsal için geçerlidir. Statik ve dinamik değerler arasında üç ile beş kat fark vardır; biri diğerinin yerine kullanılmaz.

Filtre 2: hareket tipi

Hareket tipi, geçerli sınır değeri ve bazı durumlarda yağlama düzenini de değiştirir. Salınım, aynı yükteki sürekli dönmeye göre yatağı daha çok yorar; çünkü yön değiştirme noktasında hidrodinamik film hiç oluşmaz ve o nokta sürekli yük altında kalır. Bir kompozitin salınım yük değerinin statik değerinin yaklaşık dörtte biri olması bundandır. Sık kalkış-duruş ise sürekli çalışmadan farklı bir yağlama düzeni ister: boydan boya delikler kalkışta yağ filmini hızla oluşturur, yağ cepleri ise gresi iki bakım arasında daha uzun tutar.

Filtre 3: yağlama erişimi

Bu filtreye bakım planı değil, sahada gerçekçi olarak ne olacağı karar verir. Şeride basılmış yağ cepleri olan ürünler sık sık kendinden yağlamalı diye anılır; oysa montajda gres, serviste yeniden gresleme isterler. Mafsal gerçekten yağlanamayacaksa kategori adına güvenmek yerine ürünün kuru çalışma için derecelendirildiğini doğrulayın.

Yağlamanın yarar değil zarar getirdiği bir durum vardır. Aşındırıcı ortamlarda gres, tozu ve kumu toplar ve temas bölgesinde aşındırıcı bir macun olarak tutar; kuru yüzey ise kirin geçip gitmesine izin verir. Tarım, taş ocağı ve iş makinelerinde kuru çalışan kompozit veya grafitli bronz, daha düşük nominal yük değerine rağmen gresli bronzdan çoğu kez daha uzun ömür verir.

Filtre 4: sıcaklık

Sıcaklık çoğu zaman en belirleyici filtredir ve kısa listeyi tek malzemeye indirebilir. Standart POM kompozit +130 °C’de biter; bir malzemenin bu aşamada elenmesinin en yaygın nedeni budur. Masif plastikler daha da erken biter. Sürekli sıcaklık ile tepe (pik) sıcaklık iki ayrı şartnamedir: burcu sürekli koşula göre seçin ve tepelerin sınırın içinde kaldığını doğrulayın; ikisinin ortalamasını almayın.

Filtre 5: montaj yeri

Mil ile yuva arasındaki radyal boşluk et kalınlığını, et kalınlığı da hangi imalat yöntemlerinin bütünüyle eleneceğini belirler. Standart iç çap aralıkları da seçimi daraltır; ancak standart dışı ölçü ve toleranslar her malzemede çizime göre üretildiği için aralığın dışına düşen bir ölçü eleme nedeni değil, teklif konusudur.

Aşınmış yuvayı burada anmak gerekir. Sarılı ve kompozit burçlar yaklaşık 1 mm’den başlayarak hassas bir et kalınlığını koruduğu için aşınmış delik çoğu kez büyütülerek işlenir ve içine ince etli bir parça takılır; yuvayı değiştirmek ya da kovan geçirmek gerekmez.

Son kontrol: mil

Mil bir seçim ekseni değildir; ama beş filtreyi de geçmiş bir seçimi geçersiz kılabilir. Çizimi onaylamadan önce karşı yüzeyi netleştirin. Eş çalışan parça sertleştirilemiyorsa bunu gerektirmeyen malzemeler PTFE kompozit ve döküm bronzdur; milden bir ısıl işlem operasyonunu kaldırmak, burç fiyatındaki farkı çoğu kez fazlasıyla karşılar. Mil ile burç arasındaki paralellik her durumda tüm yatak genişliği boyunca 0,02 mm içinde tutulmalıdır.

Çözümlü örnek

Bir iş makinesinin bom mafsalı: 60 mm pim, 50 mm yatak boyu, 180 kN tepe yük, düşük hızda yaklaşık 40° salınım, montajda gresleniyor ama sonrasında düzenli gresleme güvencesi yok, ortam sıcaklığı +80 °C’ye kadar, 5 mm radyal yer mevcut.

Filtre 1: p = 180.000 ÷ (60 × 50) = 60 N/mm². Döküm bronz (hareketli 25), sarılı bronz (40) ve sinter bronz yük büyüklüğünden elenir; yük radyaldir ve eksenel konumlama gerektiğinden flanşlı bir silindirik burç gerekir. Filtre 2: salınım söz konusu, dolayısıyla salınım yük değeri geçerli. 60 N/mm² tam olarak PTFE kompozit ile kuru POM kompozitin sınırında; ikisi de sınırda kalır. Bimetal (150) ve grafitli bronz 650W3 (100) rahattır. Filtre 3: montajda gres var ama sonrası güvenilmez; bu, yağlayıcısını depolayan ya da hiç yağlayıcı istemeyen bir malzemeye işaret eder: POM kompozit (yağ cepleri), grafitli bronz ya da bol gres dolumlu bimetal. PTFE yük nedeniyle zaten kenara alınmıştı. Filtre 4: +80 °C hiçbir şeyi elemez. Filtre 5: 5 mm radyal yer bol; o da hiçbir şeyi elemez.

Kısa liste: grafit tıkalı bronz flanşlı burç (650W3) ya da montajda greslenen bimetal flanşlı burç (JBM-800F). Grafitli bronz hiç gres istemez ve tozlu sahayı kaldırır; bimetal daha fazla yük taşır ve seride daha ucuza gelir, ama gres dolumuna bağımlıdır. Karar sorusu şudur: saha tozlu ve gresleme programı gerçekten güvenilmez mi (o zaman grafitli bronz), yoksa seri maliyeti mi ağır basıyor (o zaman bimetal)?

Sık yapılan seçim hataları

Yağ kanalını kuru çalışan yedek parçaya aynen aktarmak. Eski bir bronz parçadan devralınan kanal deseni, kompozit burcun yatak alanını hiçbir kazanç sağlamadan azaltır; kendinden yağlamalı malzemeler düz bir iç çap ister. Hareketli bir mafsalı statik değere göre belirtmek: statik ve dinamik değerler arasında en az üç kat fark vardır ve mil yük altında hareket ediyorsa geçerli olan statik rakam değildir. Serbest haldeki iç çapı montaj sonrası iç çap saymak: sarılı ve kompozit burçlar dış çapta fazlalıkla teslim edilir ve çalışma ölçüsüne ancak H7 yuvaya preslendikten sonra ulaşır. Yağ kanalını yük bölgesine yerleştirmek: kanal, mili taşıyan basıncı boşaltır; kanallar ve besleme delikleri iç çapın yüksüz kısmına aittir. Yalnızca burç fiyatına bakarak seçmek: mili sertleştirmenin, bir yağlama programının ve o program aksadığında yaşanan duruşun maliyeti burç teklifinin dışında kalır ve çoğu kez teklifin kendisini aşar.

Teklif için ne göndermeli

Beş filtre alanı daraltır, altı değer de kapatır: mil çapı, yuva deliği ve yatak boyu ya da bir çizim; newton cinsinden yük ve statik mi, dönen mi, salınan mı olduğu; kayma hızı ya da salınım frekansı ve açısı; sürekli ve tepe çalışma sıcaklığı; montajda ve serviste mevcut yağlama; ve ortam: kir, kimyasallar, basınçlı yıkama, gıda veya tıbbi temas. Bunları bir çizim ya da mevcut bir parça numarasıyla gönderin; alternatifleri ve gerekçesiyle birlikte bir şartname döneriz. Standart dışı ölçü ve toleranslar her malzemede siparişe göre üretilir.

Talebi göndermeden önce p, v ve PV değerlerini kaymalı yatak PV hesaplayıcısıyla her malzemenin sınırlarına karşı kontrol edin.