Radyal yatak ile eksenel yatak arasındaki fark nedir?
İki ad da yapıyı değil, yükün yönünü anlatır. Radyal yatak (muylu yatağı) mili çevreler ve mile dik gelen yükü taşır; eksenel yatak (baskı yatağı) ise milin alnına ya da bir yakalığa dayanak olur ve mil ekseni boyunca gelen yükü karşılar. Gerçek mafsalların çoğu ikisini birden ister; flanşlı burçlar ve baskı pulları bu yüzden vardır.
Radyal yatak, dönen bir milin silindirik muylusunu destekler ve eksene dik gelen radyal yükü taşır. Eksenel yatak, mili eksen boyunca gelen eksenel yüke karşı düz ya da konik bir yüzeyle destekler. İkisi de hem kaymalı yatak hem de rulman olarak yapılır. Kaymalı biçimde radyal yatak silindirik bir burç, eksenel yatak ise bir baskı pulu ya da flanşlı burcun flanşıdır.
- Radyal yatak: silindirik delik, radyal yük; iç çap × boy izdüşüm alanı üzerinden derecelendirilir.
- Eksenel yatak: düz halka yüzey, eksenel yük; π/4 (D² − d²) halka alanından kanallar düşülerek derecelendirilir.
- Flanşlı burç: radyal yükü gövdesinde, hafif eksenel yükü flanşında taşıyan tek parça.
- Baskı pulu: mil yakalığı ile yuva arasına konan bronz, bimetal ya da PTFE kompozit ayrı bir halka.
Radyal yatak (muylu yatağı) nedir?
Muylu, milin yatağın içinde çalışan bölümüdür. Radyal yatak da bu bölümü çevreleyen ve eksene dik etkiyen yükü karşılayan her yataktır: rotorun ağırlığı, kasnaktaki kayış çekişi, bağlantı kolundaki pim reaksiyonu. En yalın kaymalı biçimi silindirik burçtur: yuvaya preslenmiş bronz, bimetal, PTFE kompozit ya da sertleştirilmiş çelikten bir silindir; mil ile arasında çalışma boşluğu ve çoğunlukla bir yağlayıcı filmi bulunur.
Kaymalı radyal yataklar özgül yüke – radyal kuvvetin deliğin izdüşüm alanına (çap × boy) bölümü – ve kayma hızına göre derecelendirilir. Gresli C93200 bronz 45 N/mm² statik, 25 N/mm² hareketli yük ve en fazla 0,5 m/s için derecelendirilmiştir; PTFE kompozit burç 250 N/mm² statik yük taşır, ancak kuru çalışmada yalnızca düşük hızda; JBM-ST sertleştirilmiş çelik burç 0,1 m/s’de 250 N/mm² taşır. Rulmanlı radyal yatak aynı işi bilezikler arasındaki bilya ya da makaralarla yapar ve bunun yerine dinamik yük sayısı ve ömürle derecelendirilir.
Eksenel yatak (baskı yatağı) nedir?
Eksenel yatak, mili kendi ekseni boyunca itmeye çalışan yükü taşır: helisel dişlinin reaksiyonunu, pompa çarkına gelen basıncı, düşey bir milin ağırlığını, çarpık bir bağlantı kolunun mafsal pimine bindirdiği yan yükü. Eksene dik düz bir yüzey sunar; mil buna bir yakalık, bir fatura ya da alnıyla dayanır.
Kaymalı biçimi baskı puludur: bronz, çelik sırtlı bimetal, PTFE kompozit ya da grafit tıkalı bronzdan düz bir halka. Çoğunlukla radyal kanallıdır; böylece yağlayıcı yüzeyi geçer ve yük ayrı taşıyıcı yüzeylere dağılır. Değeri, eksenel kuvvetin taşıyıcı yüzeylerin halka alanına bölümüdür. Kayma hızı halkanın içinden dışına doğru değiştiği ve düz bir yüzeyde hidrodinamik film kuracak bir kama bulunmadığı için baskı pulu, aynı malzemenin silindirik burçta taşıdığından daha düşük özgül yük taşır; yük eşit dağılmadığında da ilk bozulan o olur. Yüksek hız için alternatifler eksenel rulmanlar (eksenel bilyalı ve eksenel silindirik makaralı rulmanlar) ile eğilebilir yastıklı (tilting-pad) hidrodinamik eksenel yataklardır.
Radyal yatak ile eksenel yatak: farklar
Tablo ikisini, burç taleplerinin çoğunun konusu olan kaymalı biçimleriyle yan yana koyar.
| Radyal (muylu) yatak | Eksenel (baskı) yatak | |
|---|---|---|
| Yük yönü | Mil eksenine dik | Mil ekseni boyunca |
| Geometri | Muyluyu çevreleyen silindirik delik | Yakalığa ya da faturaya dayanan düz halka yüzey |
| Kaymalı biçimi | Silindirik burç, yarım yatak | Baskı pulu, burç flanşı, baskı plakası |
| Rulmanlı biçimi | Sabit bilyalı, silindirik makaralı, iğneli rulman | Eksenel bilyalı, eksenel silindirik ya da konik makaralı rulman |
| Derecelendirme esası | İzdüşüm alanı d × L | Taşıyıcı yüzeylerin halka alanı |
| Yağlayıcı filmi | Boşlukta hidrodinamik kama kendiliğinden oluşur | Kanal ya da taşıyıcı yüzey ister; film daha zor oluşur |
| Tipik hasar | Deliğin ovalleşmesi, çizilme, sarma | Yüzey aşınması, yatıklıktan kaynaklı düzensiz aşınma, kanalların silinmesi |
| Bushing MFG ürünleri | Bronz, bimetal, PTFE, POM ve çelik silindirik burçlar | Bronz, bimetal, PTFE ve POM baskı pulları; flanşlı burçlar |
Mafsalların çoğu ikisini birden ister
Yükleyici kolundaki mafsal pimi, kol yana bastırılana kadar bir radyal yataktır; o anda burcun alnı bir baskı yüzeyine dönüşür. Pompa mili kendi ağırlığını radyal, çarkın hidrolik itmesini eksenel taşır. Helisel dişlili şanzıman milleri ikisini de sürekli görür. Tasarım bunu üç yoldan çözer.
- Flanşlı burç. Bir ucunda tümleşik flanş bulunan silindirik burç. Gövde radyal yükü taşır; flanş hafif ya da ara sıra gelen eksenel yükü karşılar ve burcu yuvada konumlar. Bronz, bimetal, PTFE ve POM kompozit olarak mevcuttur. Flanş sınırlı alanlı bir baskı yüzeyidir; onu bir baskı pulu gibi derecelendirmeyin.
- Silindirik burç + baskı pulu. Her biri kendi yüküne göre boyutlandırılan iki parça. Pul burçtan farklı bir malzemeden olabilir, kolay değiştirilir, yağlama için kanal açılabilir. Daha ağır ya da sürekli eksenel yük için standart çözüm.
- Ayrı eksenel yatak. Hızlı dönüşte yüksek eksenel yük için eksenel rulman ya da hidrodinamik yastıklı yatak eksenel yükü alır; radyal yatağa yalnızca radyal yük kalır.
Talebinizde radyal ve eksenel yükü ayrı ayrı belirtin. “Yük” diye etiketlenmiş tek bir sayı boyutlandırılamaz.
Kaymalı eksenel yatak seçimi
Düz yüzey, deliğe göre daha az affedici bir yataktır; bir baskı pulunun dayanıp dayanmayacağını bu yüzden dört ayrıntı belirler.
- Yüzey yükü: eksenel kuvvetin taşıyıcı yüzey alanına bölümü; baskı yüzeyi için malzeme sınırıyla karşılaştırılır – bu sınır aynı malzemenin burç sınırının altındadır.
- Karşı yakalığın ve yuva yüzeyinin düzlemselliği ile dikliği; milimetrenin birkaç yüzde biri kadar yatıklık bütün yükü tek kenara yığar.
- Yağlama yolu: yağlayıcının yüzeyi geçmesini sağlayan radyal kanallar ya da cepler; kanalsız pul sürekli dönüşte ortasında kuru çalışır.
- Tespit: pul bir pim, bir tırnak ya da bir cep ile konumlanmalı; yoksa yuvaya karşı döner ve yanlış yüzeyi aşındırır.
Sık sorulan sorular
Radyal yatak ile burç aynı şey mi?
Silindirik burç, radyal yatağın kaymalı biçimidir. “Radyal yatak” ya da “muylu yatağı” işlevi – mil muylusunun çevresinde radyal yük taşımayı – adlandırır, “burç” ise parçayı. Radyal rulmanlar da işlev bakımından radyal yataktır.
Radyal yatak eksenel yük taşır mı?
Düz silindirik burç taşımaz; alın yüzeyi çok küçüktür ve yatak yüzeyi olarak tasarlanmamıştır. Hafif eksenel yük için flanş ekleyin (flanşlı burç), daha fazlası için baskı pulu koyun. Sabit bilyalı rulman gibi bazı rulmanlar orta düzeyde eksenel yükü tasarım gereği taşır.
Baskı pulu nedir?
Dönen bir yakalık ile sabit bir yüzey arasına eksenel yükü taşımak için konan, yatak malzemesinden düz bir halka; tipik olarak bronz, çelik sırtlı bimetal ya da PTFE kompozit. Eksenel yatağın kaymalı biçimidir; “eksenel pul” da denir.
Aynı malzemede eksenel yatak neden radyal yataktan daha düşük yük değerine sahiptir?
Düz yüzeyde hidrodinamik yağ kaması kuracak daralan bir boşluk yoktur, kayma hızı yüzey boyunca değişir ve her yatıklık tek kenarı yükler. Malzeme aynıdır; geometri daha elverişsizdir.
Düşey pompada yükü hangi yatak taşır?
Eksenel yatak, mil ile çarkın ağırlığını ve hidrolik itmeyi taşır; radyal yataklar yalnızca mili kılavuzlar, balanssızlığı ve hidrolik radyal kuvvetleri karşılar.
Çizimi gönderin. 12 saat içinde yanıtlıyoruz.
Ölçüler, malzeme ya da yalnızca uygulama: mühendislerimiz malzeme önerisi ve fiyat teklifiyle döner. Standart ve özel parçalarda ücretsiz numune, minimum sipariş adedi yok.